Het kloppend hart van de militaire 4Daagse

Kamp Heumensoord

Militairen van over de hele wereld, die in grote groepen marcheren en zich met hun vlaggen en liederen laten zien en horen. Voor velen is het een graag gezien onderdeel van het evenement. Tijdens de 4Daagse verblijven de militairen op Heumensoord. Het is een militair kamp dat speciaal voor de 4Daagse wordt opgebouwd. Topic sprak met de bouwmeester en plaatsvervangend commandant voor een kijkje achter de schermen.

Plaatsvervangend commandant majoor Mark Vrugteveen
“Inmiddels werk ik 27 jaar bij Defensie. Dit jaar ben ik voor de derde keer op rij plaatsvervangend commandant op Heumensoord. De CVM, Centrale Verzorging Militairen, is een eenheid die in het dagelijks leven niet actief is. Zij wordt speciaal voor de 4Daagse samengesteld en bestaat uit mensen die normaal gesproken andere taken hebben binnen Defensie. Met uitzondering van de bouwmeester; die is het hele jaar door uitsluitend bezig met het evenement.

Tijdens het evenement is de commandant eindverantwoordelijk en stuurt hij circa 750 mensen aan die betrokken zijn bij de instandhouding van Kamp Heumensoord. De commandant is echter vaak afwezig vanwege de vele verplichtingen, zoals bezoeken aan verschillende burgemeesters en zijn aanwezigheid bij herdenkingen. Als de commandant niet op het kamp aanwezig is, neem ik zijn taken waar. Daarnaast ben ik ook chef-staf van de accommodatie. Van brandweer en medisch adviseur tot bewaking en catering: er komt veel kijken bij het draaiende houden van een kamp als Heumensoord.

De voorbereidingen beginnen al in november en december. Het zijn veelal vergaderingen waarbij we ook kijken naar de planning van de komende editie. Alles bij elkaar opgeteld nemen de voorbereidingen voor mij zo’n drie volle weken in beslag, verspreid over het jaar. De mensen van de staf doen dit dus naast hun andere taken. Tijdens de uitvoering zelf zijn we vijftien dagen daadwerkelijk in Nijmegen, op Kamp Heumensoord, en ik kan echt zeggen dat dit het hoogtepunt van het jaar is. De 4Daagse is een geweldig evenement en fantastisch om mee te maken. Iedereen is goedgemutst. De saamhorigheid op het kamp is geweldig, zowel tussen de deelnemers onderling als met het ondersteunend personeel. Ook komen we in contact met de civiele wereld en dat is ook mooi.”

Waar gezelligheid en discipline samenkomen
“Heumensoord is voor ons, naast alle gezelligheid, vooral ook een oefening die gebaseerd is op een operationele inzet. De organisatie verloopt op militaire wijze. Zo is het kamp een soort kazerne en heeft het bewaking. Het multinationale gezondheidscentrum op het kamp lijkt op een militair hospitaal. Zoiets is eigenlijk nauwelijks te oefenen, behalve op Heumensoord.

De sfeer op Heumensoord is vergelijkbaar met die tijdens een operationele inzet; het verbroedert. Er ontstaan veel vriendschappen, zeker met buitenlandse collega’s. Die verblijven ook op Heumensoord. Elke buitenlandse delegatie heeft een officier die onder mijn staf valt. We hebben dagelijks contact. De officieren lopen zelf niet mee, maar zijn er puur voor de interactie tussen ons als staf en hun militairen. Met veel van die officieren houd ik ook na de 4Daagse contact, zeker rond de feestdagen.”

Momenten die je nooit vergeet
“Door de jaren heen heb ik veel meegemaakt. Zo is er op de maandag van de Vierdaagseweek een herdenking op de Canadese begraafplaats in Groesbeek. Er was een keer een Duitse militair aanwezig van wie voorouders in de oorlog waren omgekomen. De man is getrouwd met een Canadese vrouw, wier grootvader daar begraven ligt. Hij bewees daar eer aan zijn schoonfamilie. Wij maakten een fotorapportage van dat emotionele moment en dachten: hier moeten we iets mee doen. We hebben de man uitgenodigd en een presentje gegeven, waar hij ontzettend dankbaar voor was. Hij had geen plek waar hij zich echt thuis voelde, maar dat hebben we hem gegeven. Dat was samen een mooi en emotioneel moment. Dit soort bijzondere momenten maken de 4Daagse tot iets waar ik energie uit haal. Het is een eer om dit te mogen doen.”

Bouwmeester (adjudant) Jeroen Tissen
“De 4Daagse is altijd een belangrijk onderdeel van mijn leven geweest. Mijn moeder werkte bij het startbureau en mijn vader heeft jarenlang als militair de 4Daagse gelopen. Hij verbleef op Kamp Heumensoord, waar ik hem samen met mijn moeder en zusje opzocht. Fantastische tijden. Ik wist toen al: later word ik ook militair en verblijf ik hier ook.”

Ik word bouwmeester!
“Zelf heb ik de 4Daagse 25 keer gelopen, maar sinds een paar jaar heb ik een andere rol bij Heumensoord. De vorige bouwmeester werkte op dezelfde gang als ik en had iemand nodig voor het aansturen van de bouwploegen. Hij vroeg mij om hulp en ik zei meteen ja. Dat heb ik vier jaar gedaan, totdat hij met pensioen ging. Ik heb mezelf toen direct naar voren geschoven. ‘Wisten jullie al dat ik de nieuwe bouwmeester word?’, zei ik tegen mijn leidinggevenden. Gelukkig vonden ze dat helemaal prima. Dit jaar wordt mijn tweede jaar als bouwmeester.”

De man achter Kamp Heumensoord
“Als bouwmeester ben je een echte regelneef. Het is de enige functie binnen Defensie die het hele jaar bezig is met de 4Daagse. Alles rondom rustpunten Charlemagne, het officiële finishterrein van de militairen, en Kamp Heumensoord regel ik. Van de tentenbouw en bloemen voor de herdenkingen tot het bestellen van munitie voor de bewaking en koffie. Het is een uitgebreid draaiboek dat het hele jaar aandacht vraagt om alles in goede banen te leiden.

Tijdens de 4Daagse ben ik vooral druk bezig om het kamp draaiende te houden. Dat betekent veel controles uitvoeren en overal zichtbaar zijn. Is er iets kapot dat gerepareerd moet worden? Verloopt het parkeerbeleid volgens de regels? Moet ik ergens optreden? Dat soort zaken. Vaak gaat het ook om even een praatje maken, bijvoorbeeld met de commandanten van alle delegaties. In die week maak ik zo’n honderd uur. Zeker op donderdag en vrijdag, de dag van de intocht, ben ik voortdurend bezig en probeer ik vooral orde in de chaos te scheppen. Maar ik doe het met liefde en plezier.”

Verhalen die altijd bijblijven
“In de loop der jaren heb ik bij Kamp Heumensoord veel meegemaakt, zowel als toeschouwer, loper en bouwmeester. Vooral de MH17-ramp heeft veel indruk gemaakt. Ik deed toen mee als loper, toen het op 17 juli 2014 gebeurde. We merkten dat het publiek stil en onrustig was en dat er een intense sfeer hing, maar we hadden nog niet door wat er was gebeurd.

Bovenal heb ik veel mooie en leuke herinneringen. Dat ik als klein jongetje overal stickers en andere spullen van militairen verzamelde, die ik vervolgens trots aan mijn jaloerse vriendjes liet zien. Of die keer dat het zó heet was dat er een dag werd geschrapt en het een driedaagse wandeltocht werd. Er stond een vrouw in een stringbikini langs de kant met een bord waarop stond: ‘Wil je met mij zwemmen?’ ‘Natuurlijk!’, zei ik, waarna ik met bepakking en al het zwembad in plonsde. Ik ben daar zo afgekoeld dat ik heerlijk kon opdrogen richting de finish. Ik had daarna helemaal geen last meer van de hitte.

In Berg en Dal werden we eens uitgenodigd bij een groot, chic huis voor een kop koffie. Gewoon, met onze stinkende pakken aan. In Groesbeek hadden we jarenlang onze ‘frikandellenpunt’. Een echtpaar bakte daar speciaal voor ons frikandellen, fantastisch. Toen zij het huis verkochten, was een van de voorwaarden dat de nieuwe bewoners daarmee door zouden gaan.”

Mooiste baan van Defensie
“Die saamhorigheid, gezelligheid en het contact met de civiele wereld als militair: dát is wat de 4Daagse voor mij is. Het lopen mis ik wel, maar mijn baan zou ik niet willen opgeven. Ik heb echt de mooiste baan binnen Defensie. Waarschijnlijk loop ik ergens in de toekomst wel weer mee, samen met mijn zoon. Maar eerst ga ik er met mijn team voor zorgen dat Kamp Heumensoord ook deze editie weer op rolletjes loopt.”