Opsporing verzocht: de Geelpoothoornaar

Veel bijen zijn in een paar uur gedood

Het zal je maar overkomen. Je bent bijenhouder en prijst je gelukkig met je hobby. En dan ineens die gruwelijke ontdekking: behoorlijk wat bijen zijn gedood. En dat terwijl je een paar uur daarvoor de bijenkasten nog geïnspecteerd hebt. Hoe kan dat nou? Dat is niet zo moeilijk. De oorzaak: de Geelpoothoornaar (voorheen Aziatische hoornaar).

Invasieve exoot
Het betreft hier een invasieve exoot. Zijn oorspronkelijke leefgebied is Zuidoost Azië. In 2004 is het beestje per ongeluk in Frankrijk terechtgekomen via een lading porselein. En omdat de Geelpoothoornaar hier geen natuurlijke vijanden heeft, verspreidde hij zich razendsnel bijvoorbeeld naar Italië, België en Nederland. Voor de natuur is dit een ramp. De Geelpoothoornaar eet veel insecten, en dus ook bijen. Dat is slecht voor de biodiversiteit. Voor imkers, maar ook voor fruittelers die afhankelijk zijn van bestuiving door insecten, want geen bestuiving, geen fruit.

Wat gebeurt er als je gestoken wordt?
Een steek is doorgaans niet gevaarlijker dan een gewone wespensteek, maar wel pijnlijker door de grotere angel en de hoeveelheid gif. Het veroorzaakt directe, felle pijn, roodheid en zwelling. In zeldzame gevallen kan een allergische reactie optreden, wat direct medische hulp vereist.

Bestrijding
Bestrijden is moeilijk. Meer dan beheersen van de soort zit er niet in. Het beest bouwt wel drie nesten per jaar. In het voorjaar maakt de koningin een nest ter grootte van een tennisbal, waarin de werksters worden geboren. In juni/juli volgt een tweede nest, ter grootte van een basketbal. En in augustus september, wanneer de ‘basketbal’ te klein is geworden, bouwen ze een derde nest. Schrik niet, zo groot als een skippybal. En om het rampscenario compleet te maken, dit derde nest zit hoog in de bomen. Moeilijk te vinden dus. En eenmaal gevonden is het een kostbare grap om het te verwijderen. Je moet een hoogwerker hebben, speciale, dure pakken, een zender en bestrijdingsmiddelen.

Samen sta je sterker
Dus is het belangrijk om de bestrijding in te zetten in het voorjaar. Door het vangen van de koninginnen. En daar kunt u, beste lezer, aan bijdragen. Hoe dan? Maak in de lente eens een rondje rondom je huis, kijk eens in de schuur en de dakrand, in tuinhuisjes, nestkastjes. Inspecteer eens een muurtje. Vind je zo'n nest of zie je ergens een hoornaar met gele poten? Meld het dan op www.meldpuntaziatischehoornaar.nl  liefst met foto of neem contact op met de gemeente. De imkers zien die melding en kunnen dan kijken of het echt een Geelpoothoornaar betreft en eventueel overgaan tot bestrijding. Alleen kunnen ze het niet, ze hebben uw hulp nodig. Samen sta je sterker.

Zoek de verschillen
Maar, zult u zich afvragen. Hoe ziet zo’n beestje er dan uit? En hoe onderscheid ik die van de inheemse hoornaar? Kijk maar eens goed naar de afbeeldingen. Dan zie je het verschil. Het is de taak van de provincies om de Geelpoothoornaar te bestrijden. In Gelderland is er een kastje van karton ontwikkeld om de koninginnen te vangen. De ahembriox. Hierin maken de hoornaars een nest en zijn zo makkelijk te vangen. Hoe je aan zo’n kastje komt? Bij de gemeente Berg en dal kun je ze krijgen.

Dus als de natuur je lief is, doe mee aan de bestrijding van de Geelpoot hoornaar, door uit te kijken naar geelpoothoornaars en hun voorjaarsnesten en die te melden, want het beest verspreidt zich razendsnel en brengt onherstelbare schade aan de natuur aan. Dat willen we toch niet?!

Dit verhaal kwam tot stand na een gesprek met hobby imkers Oonagh Wientjens en Esther Geuting