Kijken naar wat wél kan!
Visio Onderwijs Grave
- Topic Grave
- Wanda Havens
- Deel dit artikel
Visio Onderwijs Grave
Je hart ziet schoonheid en liefde beter dan je ogen ooit zouden kunnen doen.’ Mijn blik blijft hangen bij de tekst op een schilderij aan de wand wanneer ik de locatie van Visio Onderwijs in Grave binnenloop. Een mooie binnenkomer. Bij de receptie staat op een briefje: ‘Roep even mijn naam’, ondertekend met Tom. ‘Hallo Tom, ik heb een afspraak’, zeg ik. Hij brengt me naar Pauline Poels en Rian Kleisterlee, coördinatoren van deze school.
Al sinds 1859 kent Grave onderwijs voor blinde en slechtziende kinderen. Op de school waar ik vandaag binnenloop, wordt sinds 2015 ‘les -en veel meer-’ gegeven aan blinde en slechtziende kinderen, zowel basis- als voortgezet onderwijs. “Op deze school kijken we samen naar wat onze leerlingen wél kunnen”, vertellen Pauline en Rian. De leerlingen komen uit Grave en de regio, maar ook van veel verder weg. Visio heeft in Nederland vijf onderwijslocaties. Is de afstand te groot om dagelijks heen en weer te reizen, dan kunnen zij verblijven in een van de woongroepen. Daar krijgen ze niet alleen een fijne en veilige plek om te wonen, maar leren ze ook praktische vaardigheden die hen helpen om zo zelfstandig mogelijk te worden.
Visuele beperking
De school is ruim en overzichtelijk opgezet. Voor iedere deur is een vloervlak in een andere kleur en van een ander materiaal verwerkt. Het zijn herkenningspunten voor de 105 leerlingen: zo kunnen zij voelen en herkennen waar een doorgang is. Alle leerlingen op deze school hebben een visuele beperking. Dat kan blindheid of slechtziendheid zijn, maar ook een Cerebrale Visuele Stoornis (CVI). Bij CVI zijn de ogen vaak gezond, maar verwerken de hersenen de visuele informatie niet goed. De lokalen zien er gezellig en kleurrijk uit en zijn ingericht zoals je dat in een regulier klaslokaal zou verwachten, aangevuld met hulpmiddelen die speciaal zijn afgestemd op de leerlingen. Pauline en Rian wijzen me onder meer op brailleermachines, leeslampen, leesloepen, boeken in brailleschrift en regulier lesmateriaal dat is omgezet in grote letters of voorzien van het brailleschrift.
Zagen in het handenarbeidlokaal
Pauline, zij werkt sinds 2019 op deze school en Rian, al 21 jaar hier werkzaam, laten me een ruimte zien die speciaal is ingericht om te ontprikkelen. “Minder of niets zien kost ontzettend veel energie. Onze leerlingen hebben daarom soms behoefte aan een moment van rust. Dat kan hier.” Even later lopen we een handenarbeidlokaal binnen waar mijn oog valt op het gereedschap dat er ligt. Ik ben verbaasd. Kunnen kinderen met een visuele beperking hier gewoon zagen en boren? “Jazeker”, zegt Pauline. “We kijken per leerling naar wat hij of zij kan en waar de mogelijkheden liggen. Ook tijdens de kooklessen snijden ze bijvoorbeeld zelf groente. Zelfstandigheid vinden we heel belangrijk. Deze manier van lesgeven vraagt om specifieke kennis van de medewerkers. Binnen Visio kunnen medewerkers hiervoor verschillende trainingen volgen, bijvoorbeeld om braille te leren. Die scholing is er overigens niet alleen voor medewerkers, maar ook voor ouders van leerlingen en stagiairs.”
Kijken naar mogelijkheden
De verschillende kleuren in de vloer in de gangen verwijzen naar de verschillende vormen van onderwijs binnen Visio Onderwijs Grave. Leerlingen kunnen er terecht binnen het speciaal onderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs en in speciale groepen voor leerlingen met een meervoudige beperking. Binnen deze onderwijsvormen zijn verschillende afdelingen en onderwijsniveaus. “Maar niet iedere leerling met een visuele beperking gaat naar een Visio-school”, leggen Pauline en Rian uit. “Zo’n 80 procent van de leerlingen volgt gewoon onderwijs op een reguliere school. Zij worden daar begeleid door Ambulant Onderwijskundig Begeleiders van Visio. Ook zijn er leerlingen die beide vormen combineren. Zij volgen bijvoorbeeld een deel van de week onderwijs op een school in hun eigen omgeving en krijgen daarnaast bij Visio specifieke lessen en begeleiding. We kijken naar de mogelijkheden van het kind en zoeken samen naar de onderwijsvorm die daar het beste bij aansluit, nogmaals naar wat wél kan.”
Meedoen aan de maatschappij
Het is pauze wanneer we de VSO aula binnenlopen. Een jongen zit achter de piano en speelt een loepzuiver stukje muziek. Op de banken zitten leerlingen gezellig met elkaar te praten. Wanneer de pauze voorbij is, krijgt de pianist een applaus. Daarna zoeken de leerlingen hun weg terug naar het lokaal. De een met een blindenstok, de ander met een hand langs de muur. Als laatste laten Pauline en Rian me het zwembad, een kleine sportschool en een gymzaal zien. In de gymzaal wijzen ze me op de zachte wanden en het reliëf in de vloer. “Veiligheid speelt natuurlijk een belangrijke rol. Zo staat hier bijvoorbeeld ook een loopband waarop leerlingen die graag willen hardlopen dat op een veilige manier kunnen doen. We hebben hier eigenlijk alle voorzieningen en ondersteuning in huis om leerlingen zo zelfstandig mogelijk te laten deelnemen aan de maatschappij. Net als op andere scholen organiseren we schoolkampen, culturele uitstapjes en een buitenlandreis. We gaan schaatsen en waterskiën en leren leerlingen bijvoorbeeld hoe ze gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer en sociale contacten kunnen onderhouden. Bij dit alles is het bieden van structuur en routine een belangrijke factor.”
Met toekomst bezig
Dagelijks zijn Pauline, Rian en collega’s bezig met de toekomst van de leerlingen. “We willen dat ze kunnen doorstromen naar een vervolgopleiding en uiteindelijk een passende baan vinden. Gelukkig zien we dat dit ook lukt. Vorig schooljaar kregen twee leerlingen een negatief advies om te starten op MBO social work. Deze leerlingen zijn uiteindelijk toch gestart omdat zij geleerd hebben om te gaan voor: wat kan wel! Een blinde jongen die tijdens zijn studie HBO social work stage heeft gelopen binnen onze school is afgelopen september gestart als schoolmaatschappelijk werker. Een andere leerling, afkomstig uit Syrië met Nederlands als tweede taal, heeft inmiddels een vaste baan bij een supermarkt. Soms kost het wat meer tijd en energie, maar met de juiste begeleiding is er heel veel mogelijk. Daar zijn we trots op. En dat zien we ook terug in de resultaten: we hebben een slagingspercentage van honderd.” Onder de indruk verlaat ik de school en kijk nog eens naar de mooie woorden op het mooie schilderij. Kijken naar wat wél kan, begint misschien ook wel met het hart.
