De bewoners van het Emmausklooster in Velp

Op een idyllische locatie in het Land van Cuijk bevindt zich een bijzondere religieuze drie-eenheid. Op korte afstand van elkaar liggen het Vincentiuskerkje, het kasteelklooster Bronckhorst en het Emmausklooster, dat zijn oorsprong vindt in 1645. Sinds 2025 wordt dit monumentale klooster opnieuw bewoond door de Minderbroeders Kapucijnen. Topic gaat bij hen langs voor een gesprek over hun terugkeer en hun leven op deze historische plek.

“Je kunt gewoon aan de kloosterbel trekken, dan komt er vanzelf iemand opendoen,” had broeder Theo Jansen mij vooraf verzekerd. Het bordje bij de deur vraagt bezoekers wel om enig geduld; de kloostergangen zijn immers lang. Niet veel later word ik hartelijk ontvangen door broeder Theo en zijn huisgenoot broeder Christophorus Goedereis. Beiden dragen een bruine pij, het traditionele habijt van de orde, met een wit koord om het middel. Via een lange gang, waar prachtige schilderwerken de muren sieren, begeleiden zij mij naar de Franciscuskamer.

Vijf verschillende landen
Het Emmausklooster, gebouwd in 1645, is het oudste kapucijnenklooster van Nederland. Het werd gebouwd en in gebruik genomen door de Minderbroeders Kapucijnen die behoren tot de Franciscaanse kloosterorde. In 2014 verlieten de Kapucijnen het klooster, waarna het tijdelijk onderdak bood aan verschillende organisaties. Sinds 2025 wordt het historische complex, dat vrijwel onveranderd bleef door de eeuwen heen, opnieuw bewoond door broeders van de orde. De huidige kloostergemeenschap is internationaal van samenstelling. “We kenden elkaar niet voordat we hier samen kwamen wonen. We komen uit vijf verschillende landen, verspreid over drie continenten. Twee van ons hebben hier zelfs voor het eerst in hun leven sneeuw gezien. De jongste van ons is nog geen veertig, de oudste 84 jaar. We hebben elkáár niet opgezocht, maar voelen dat we hier met een gezamenlijke roeping zijn samengebracht. Het klikt: we delen dezelfde motivatie en dat vormt ons fundament. En natuurlijk lachen we ook geregeld om misverstanden die voortkomen uit onze verschillende achtergronden.”

Mannen in bruine pij
Wanneer ik de broeders vraag waarom ze voor het kloosterleven hebben gekozen, antwoordt Theo: “Je kiest hier niet zomaar zelf voor; je wórdt ervoor gekozen. Van huis uit heb ik een persoonlijke relatie met God meegekregen. Toen ik twaalf was, ging ik naar een school waar broeders lesgaven. Mijn ouders zeiden altijd: als het je niet bevalt, kun je terugkomen. Maar dit pad bleek voor mij bedoeld.” Later werd Theo gevraagd om vijf jaar les te geven in Italië. “Uiteindelijk werden het er 41 voordat ik naar Nederland terugkeerde. Ik ben gelukkig met dit leven.” “Roeping valt niet uit de hemel, het is een verhaal”, zegt Christophorus. “Ik groeide op in een katholiek gezin in Duitsland, maar tot mijn zeventiende voelde ik me daar niet bijzonder toe aangetrokken. Toen hoorde ik eens een jonge monnik over zijn leven vertellen. Zijn verhaal maakte indruk en wekte mijn nieuwsgierigheid. Heel even dacht ik dat het misschien ook iets voor mij zou zijn, maar ik schoof die gedachte weg. Toch keek ik daarna anders naar die mannen in hun bruine pij. Na mijn schooltijd heb ik de stap gezet en ben ik ingetreden.”

Bezinning en bezieling
Hoewel er inmiddels een generatie is opgegroeid voor wie religie niet vanzelfsprekend is, merken de Minderbroeders Kapucijnen dat de belangstelling voor zingeving en spiritualiteit opnieuw toeneemt, met name onder jongeren. “Ons klooster is een plek voor bezinning en inspiratie”, vertellen de broeders. “Mensen komen hier om tot rust te komen, afstand te nemen van de drukte van alledag en hun gedachten te ordenen. Ze zijn op zoek naar iets wat ze in hun eigen omgeving vaak niet meer vinden.” Het Emmausklooster beschikt over twaalf kamers. “Zes daarvan gebruiken we zelf, twee zijn ingericht als kantoorruimte en de overige vier stellen we beschikbaar aan gasten die kennis willen maken met ons leven. Zo verbleef hier onlangs een 28-jarige man die in alle rust aan een studieopdracht wilde werken en tegelijk wilde ervaren hoe ons leven eruitziet. Hij stelde voortdurend vragen, met een oprechte nieuwsgierigheid naar onze manier van leven en onze overtuigingen.”

Gebed in stilte
Ook ik ben natuurlijk nieuwsgierig naar het dagelijks leven van de broeders in dit klooster. “Onze dag begint om 7.00 uur met een uur gezamenlijk gebed”, vertellen ze. “Daarna ontbijten we samen en gaat ieder zijn eigen weg. Voor de een betekent dat het leren van een nieuwe taal of het volgen van rijlessen, voor de ander het onderhouden van contact met de achterban.” Rond het middaguur komen de broeders opnieuw bijeen voor een kort gebedsmoment, gevolgd door een gezamenlijke maaltijd en natuurlijk de afwas. In de middag zetten zij hun individuele werkzaamheden voort. “Zo gaat broeder Christophorus vanmiddag naar een school hier in de buurt om contact te leggen met scholieren. Om 18.00 uur nemen we opnieuw een uur voor gebed in stilte.” Naast hun religieuze leven dragen de broeders ook de zorg voor het historische gebouw. Het Emmausklooster heeft de status van rijksmonument. “Kleine onderhoudswerkzaamheden voeren we zelf uit, terwijl vrijwilligers ons ondersteunen bij het onderhoud van de tuin en het terrein. Wandelaars -ons klooster ligt aan de ‘Walk of Wisdom’ en ‘Brabants Kloosterpad’-  komen hier regelmatig een kijkje nemen in de kerk of een praatje maken. Daarnaast ontvangen we groepen die gebruikmaken van het bijgebouw van het klooster, het Clarahuis, dat over twaalf slaapkamers, een conferentiezaal en een meditatiezolder beschikt. Daar worden cursussen, retraites en bezinningsdagen georganiseerd.”

Lichamelijk en geestelijk voedsel
Het is de missie van de zes broeders gastvrijheid te bieden en mensen deel te laten nemen aan hun leven. “Als niemand weet dat het bestaat, kan er ook niemand een roeping krijgen. We merken dat gasten niet alleen onder de indruk zijn van mooie woorden maar ook van de sfeer. Er is momenteel zelfs meer vraag dan we kunnen faciliteren. Dat sterkt ons in de overtuiging dat ons leven hier betekenis heeft. We hopen dat we niet alleen zaaien, maar ook mogen oogsten. We vertrouwen erop dat we een goed verhaal te vertellen hebben. Dat is niet óns verhaal, maar dat van God. Zo bedankten de bezoekers ons onlangs voor het lichamelijke en geestelijke voedsel.”